5. Kana (zapis, wymowa)

W poniższych tabelkach zostały przedstawione wszystkie znaki kany, ich łaciński zapis (romaji) w systemie Hebon-shiki oraz ich transkrypcja fonetyczna odpowiadająca wymowie polskiej.

Pierwsze dziesięć tabelek przedstawia znaki pierwotne. Ich kolejność (a, i, u, e, o, ka, ki, ku, ke, ko itd.) została ukształtowana na przestrzeni wieków i obecnie jest stosowana w prawie wszystkich słownikach i encyklopediach.

Pozostałe tabelki zawierają ich kombinacje. Oprócz kombinacji powstałych ze złożenia dwóch znaków pierwotnych, gdzie drugi znak przybiera zawsze formę pomniejszoną, istnieją także kombinacje powstałe poprzez dopisanie do określonych znaków hiragany lub katakany znaków „ ´„” lub „  ゜”.

Poprzez dopisanie „ ´” dźwięk [k], [s], [t], oraz [h] zmieniają swe brzmienie odpowiednio na [g], [z], [d], oraz [b]. Poprzez dodanie znaku „  ゜” dźwięk [h] zmienia się na [p].

TABELA ZNAKÓW KANY

Wymowa znaku は zależy od spełnianej przez niego funkcji. Gdy występuje on w zdaniu jako partykuła zapisywany jest wa, a wymawiany [ła].

この車は、新しいです。

Kono kuruma wa atarashii desu.     (Ten samochód jest nowy.)

Natomiast gdy znak ten stanowi część wyrazu zapisywany i wymawiany jest ha.

はな hana  (kwiat)     ハム hamu  (szynka)

Podobnie jest w przypadku znaku へ, zapisywanego i wymawianego he, gdy jest częścią wyrazu oraz e, gdy występuje jako partykuła.

Japończycy zasadniczo nie odróżniają dźwięków [r] i [l], dlatego też znaki ら、り、る、れ、ろ można odpowiednio wymawiać: [ra], [ri], [ru], [re], [ro] lub: [la], [li], [lu], [le], [lo].

Oprócz powyższych złożeń można także spotkać następujące, które choć nie zostały jeszcze uznane oficjalnie, są coraz powszechniej stosowane do zapisu imion i nazwisk obcego pochodzenia (w nawiasie wymowa).

ヴァ va [wa]    ヴォ vo [wo]    ヴィ vi [wi]    ウァ wa [ła]

ウォ wo [ło]    ウィ wi [łi]    ディ di [di]

Istnieją trzy główne zasady, o których należy pamiętać przy pisaniu kany (cyfry 1,2,3 oznaczają kolejność pisania kresek; strzałki – kierunek ich pisania).

1. Kreski pionowe od góry do dołu

iri

 2. Kreski ukośne od góry do dołu

tome

wyjątki:

shishi

3. Kreski poziome od lewej do prawej

koni

 Przedłużenie samogłoski „o” oraz samogłoski „u”, o których mowa była na str. 15 w przypadki hiragany wyraża się poprzez zapisanie znaku う.

ゆうき         yūki    (odwaga)   こうこう       kōkō    (liceum)

ちほう         chihō   (okolica)  たんじょうび   tanjōbi  (urodziny)

 Przedłużenia samogłosek „a” oraz „i” zapisywane są poprzez dopisanie odpowiedni znaku あ oraz znaku い.

 おばあさん   obāsan   (babcia)   おかあさん   okāsan   (mama)

おじいさん   ojiisan   (dziadek)   ちいさい     chiisai   (mały)

 W przypadku katakany przedłużone dźwięki zapisuje się za pomocą znaku ー.

トースト    tōsuto   (grzanka)   デパート    depāto   (dom towarowy)

ジュース    jūsu     (sok)   グループ    gurūpu   (grupa)

クリーム    kuriimu   (śmietana)

 Wyjątek od tej zasady stanowią podawane w katakanie zapisy wymowy kanji. W tych przypadkach dźwięki przedłużone zaznaczane są zgodnie z zasadą stosowaną dla hiragany.

Dźwięki asymilowane, o których była także była mowa na str. 15, zapisywane są za pomocą っ (pomniejszone つ ) w hiraganie, oraz ッ (pomniejszone ツ) w katakanie.

 せっけん     sekken    (mydło)  いっぱい     ippai     (pełno)

スリッパ     surippa   (kapcie)  セット       setto     (set, zestaw)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Aby przesłać komentarz wpisz niewiadomą * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.